Genç Yetişkinlerde Endotel Disfonksiyonu: Elektrokardiyografik Parametrelerin Sınırlı Prognostik Değeri ve İleri Tanı Yöntemlerine İhtiyaç
Volkan Çamkıran1
, Şahhan Kılıç2, Batool Achmar3, Ahmad Achmar3, Almoutasem Ashmar1
1Department of Cardiology, İstinye University Faculty of Medicine, İstanbul, Türkiye
2Department of Cardiology, Ministry of Health Çorlu State Hospital, Çorlu, Türkiye
3Department of Cardiology, Bahçeşehir University Faculty of Medicine, İstanbul, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler hastalıklar; elektrokardiyografi; hücreler arası adezyon molekülü-1; nitrik oksit.
Özet
Amaç: Endotel disfonksiyonu (ED), kardiyovasküler hastalığın erken bir göstergesi olup aterosklerozun başlangıcında kilit rol oynar. ED, nitrik oksit (NO) biyoyararlanımında azalma, oksidatif stres artışı ve inflamatuar yanıtlarla karakterizedir, bu da aterosklerotik plak oluşumunu tetikler. ED’nin erken tespiti, genç yetişkinlerde kardiyovasküler riskin önlenmesi için önemlidir. Bu çalışma, ED ile elektrokardiyografik (EKG) parametreler arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlar.
Yöntem: Ocak 2024-Haziran 2025 arasında kardiyoloji polikliniğine başvuran, 18–45 yaş arası, kronik hastalığı olmayan 60 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar, NO, ICAM-1, malondialdehit (MDA) ve akıma bağlı dilatasyon (FMD) ölçümleriyle ED pozitif (n=30) ve ED negatif (n=30) gruplarına ayrıldı. ED; NO 10 ng/mL, MDA >1,500 ng/mL, FMD <7% kriterleriyle tanımlandı. EKG parametreleri 12 derivasyonlu EKG ile analiz edildi.
Bulgular: ED pozitif grupta NO (4,8 vs. 5.0 µmol/L, p=0,438) düşük, ICAM-1 (10,2 vs. 6,5 ng/mL, p<0,001), MDA (1796 vs. 305 ng/mL, p<0.001) yüksek, FMD (6% vs. 10%, p<0,001) düşük bulundu. EKG’de yalnızca S dalga amplitüdü ED pozitif grupta yüksekti (0,43 vs. 0.27 mV, p=0,004). Regresyon analizi, S-dalga amplitüdünün ED için bağımsız öngörücü olduğunu gösterdi (OR 2,662, 95% GA 1,664–4,253, p<0,001).
Sonuç: ED tespitinde biyobelirteçler ve FMD, rutin EKG’ye üstündür. Yalnızca S-dalga amplitüdü ED ile ilişkili olup EKG’nin sınırlı prognostik değerini gösterir. Erken kardiyovasküler risk için biyobelirteçler ve FMD önerilir.